Tekst Alicja Szubert-Olszewska

Plakat stał się dziedziną niszową, ostatnio znalazł azyl w muzeach i galeriach, nie jest to jednak jego środowisko naturalne, zatraca tam swoją funkcję i osobowość, stając się rarytasem kolekcjonerskim. Polska szkoła plakatu to raczej historia niż teraźniejszość, dzisiaj publiczną przestrzeń wizualną buduje się nie w pracowniach artystów, ale w agencjach reklamowych, a tam dominuje komercja, dosłowność, program estetyczny realizuje się w skali minimum, adresując go do mało wyrobionych widzów. Okres największych triumfów polskiego plakatu przypada na lata sześćdziesiąte i siedemdziesiąte ubiegłego wieku, mimo ograniczonych możliwości technicznych ówczesnej poligrafii, braku dobrych papierów i farb drukarskich. Wtedy też świat odkrył i pokochał polski plakat za jego malarską urodę, spontaniczność, mądrość. Kiedy na Zachodzie grafika użytkowa coraz bardziej uzależniała się od fotografii i techniki, w Polsce niepowtarzalny gest ręki artysty miał ciągle jeszcze zasadnicze znaczenie. Polska szkoła plakatu uformowała się w Warszawie, można nawet wskazać miejsce, gdzie ten fakt się dokonał: stało to się w Akademii Sztuk Pięknych, w pracowni prof. Henryka Tomaszewskiego, nad salonikiem Fryderyka Chopina. 
Jeżeli istnieje genius loci, to właśnie w tym miejscu się objawił. Jeśli oceniamy osiągnięcia polskich grafików z perspektywy pół wieku, kiedy się już wszystko ucukrowało i uleżało, wyraźnie widać, że o oryginalności i unikalności naszej sztuki plakatowej zdecydowało trzech autorów: Henryk Tomaszewski, Jan Młodożeniec i Jan Lenica - wszyscy oni byli związani z tym samym miejscem nad salonikiem Chopina. Mistrz Henryk Tomaszewski prowadził tę pracownię, Jan Młodożeniec tam studiował, Jan Lenica był asystentem profesora Tomaszewskiego. Trudno się oprzeć wrażeniu, że muzykę i plastykę, które powstawały w tym miejscu, łączyły pewne podobieństwa, jakieś wymykające się potoczności tajemnicze wpływy. 

Więcej przeczytaj w magazynie KOCIE SPRAWY - Nr 84 październik 2009
 

Powrót do: Czytelnia


Kot kustosza 
- artykuły z
KOCICH SPRAW




   Tekst artykułów  
   Alicja Szubert-Olszewska