Tekst lek. wet. Dagmara Mieszkis-Święcikowska
KOCIE SPRAWY - Nr 83 wrzesień 2009
Koty syjamskie i inne orientalne należą do typowych ekstrawertyków. Są bardzo żywiołowe. Uwielbiają towarzystwo i chcą być w centrum zainteresowania. Rozmowność, a nawet gadatliwość, to cecha wyróżniająca syjamy.
Głos kotów orientalnych jest naprawdę donośny. Za jego pomocą koty wyrażają swoje emocje, zarówno te pozytywne, przyjemne, jak i przykre. Manifestują również swoje potrzeby. Potrafią nawoływać bez końca, chcąc otrzymać to, na czym im zależy. Niestety, zdolności wokalne syjamów nie wszystkim odpowiadają. Wszędobylskie, szybkie, zwinne, skoczne, ciekawe świata, a do tego hałaśliwe orienty zachowują się zawsze spontanicznie. Wymagają ciągłego zajmowania się nimi. Potrafią dokonać wielu zniszczeń w domowym zaciszu. Dlatego właściciel kotów orientalnych powinien być wyrozumiały, cierpliwy, opanowany. Inaczej kot szybko go zdenerwuje, wyprowadzi z równowagi swoimi zachowaniami i może stać się prawdziwym utrapieniem, a nawet intruzem.
Koty orientalne są też bardzo wylewne w okazywaniu swoich uczuć opiekunowi. Potrafią z wdziękiem przepraszać za swoje przewinienia.
Ich bystre, a zarazem zalotne, poniekąd tajemnicze spojrzenia, minki czy przybierane pozy potrafią niejednego wzruszyć i rozczulić. Orienty uwielbiają godzinami leżeć na kolanach właściciela, miło mruczeć i domagać się kolejnych pieszczot. Jeśli nie otrzymają tego, na czym im zależy, potrafią być naprawdę natrętne. Bywają kapryśne. Są pamiętliwe, nie zapominają tak szybko o doznanych przykrościach ze strony opiekuna, a zatem należy obchodzić się z nimi w sposób delikatny, właściwy. Większość kotów orientalnych to osobniki o łagodnej naturze. Koty syjamskie łatwo adaptują się do nowych warunków, akceptują obecność innych kotów w domu. Lubią przebywać zarówno w domowym zaciszu, jak i poza nim. Oswojone z transporterem i z jazdą samochodem, dobrze znoszą podróże.
Przeciwieństwem kotów syjamskich są koty perskie. Od kotów orientalnych różni je zarówno wygląd zewnętrzny, jak i charakter. Persy są zdecydowanie spokojniejsze. Patrząc na persa, odnosi się wrażenie, że jest on nawet trochę flegmatyczny. Koty te nie są ani uciążliwe dla domowników, ani hałaśliwe. Rzadko chwalą się swoimi umiejętnościami wokalnymi. Dobrze znoszą wielogodzinną nieobecność opiekuna poza domem. W tym czasie zajmują się sobą, przeznaczając czas rozłąki na przeprowadzenie toalety lub ucinając sobie dłuższe drzemki. Nie oznacza to jednak, że persy nie potrzebują towarzystwa człowieka. Wręcz przeciwnie, są kontaktowe, choć nie można powiedzieć, że są duszą towarzystwa. Mogą być nawet dobrymi kompanami dziecięcych zabaw, o ile same wykażą chęć uczestnictwa w zabawie, a dzieci będą się z nimi delikatnie obchodzić. Persy przywiązują się do swojego opiekuna. Są wobec niego zawsze lojalne. Poleca się je osobom zapracowanym oraz wszystkim tym, którzy cenią sobie spokój i ciszę. Persy preferują przebywanie w mieszkaniu. Dla nich wszelkie wygody, miękkie kanapy, wyściełane legowiska mają wielkie znaczenie.
Koty perskie są na ogół łagodne, raczej nie przejawiają agresji. Można powiedzieć, że są kotami introwertyczno-ekstrawertycznymi. Z jednej strony lubią spokój i ciszę, ale z drugiej strony, od czasu do czasu nabierają ochoty na odrobinę szaleństwa. Bywają też pieszczochami, choć w stosunku do nieznanych im osób zachowują dystans i bywają nieufne. Koty perskie mają też swoje słabsze strony. Należy do nich skłonność do brudzenia poza kuwetą. Niestety, prawda jest taka, że to właśnie przedstawicielom tej rasy zdarza się najczęściej brudzić w domu. Poza tym ich długa sierść wymaga regularnych i dosyć skomplikowanych zabiegów pielęgnacyjnych, z którymi wielu właścicieli po prostu sobie nie radzi. Nie wszyscy wiedzą, ale oprócz typowych długowłosych persów istnieją jeszcze „persy w letnim stroju". Uznaje się za nie egzotyczne koty krótkowłose (mało znane w Polsce). Są one mniej wymagające pod względem pielęgnacji włosa niż typowe persy. Jednak temperamentem są bardzo zbliżone do typowych persów.
Koty perskie i egzotyczne krótkowłose wyróżnia na tle innych ras specyficzna budowa pyszczka. Skrócenie części szczękowo-nosowej czaszki i spłaszczenie nosa utrudnia im oddychanie i czyni persy bardziej wrażliwymi na nagłe zmiany temperatury i wilgotności powietrza. Upały mogą być bardzo niebezpieczne dla zdrowia, a nawet życia tych kotów, dlatego często nie nadają się one na współtowarzyszy wypraw zarówno bliskich, jak i tych dalekich. Szybko się męczą. Nie dla nich przebywanie na zewnątrz w słoneczny, letni dzień i podróże samochodem. Koty te zazwyczaj najlepiej czują się w domowym zaciszu i wcale nie muszą wychodzić z domu, aby być szczęśliwe.
Kolejną grupę kotów rasowych stanowią koty o średniej długości włosa. Do nich należy między innymi: norweski kot leśny, syberyjski kot leśny, main coon, ragdoll czy kot birmański. Wszystkie te koty cechuje zamiłowanie do natury. Wiele osób uważa je za koty pierwotne, za koty o tzw. leśnym wyglądzie. Rzeczywiście, koty te uwielbiają przebywać na świeżym powietrzu i wykazują zamiłowanie do polowań. Lubią cieszyć się swobodą i wykorzystują każdą nadarzającą się ku temu okazję. Nie trzeba zachęcać ich do wyjścia na zewnątrz czy to do ogrodu, na balkon, czy też na spacer na smyczy. Dlatego „koty leśne" można szybko i skutecznie namówić do wspólnego spaceru lub podróży. Choroba lokomocyjna dokucza im rzadko, podobnie jak pozostałym kotom z tej grupy. Zdecydowanie lepiej znoszą jazdę samochodem niż persy i inne koty egzotyczne.
Przebywające w domowym zaciszu „leśne koty" zawsze poszukują jakiegoś zajęcia. Ruchliwe, skłonne do gonitw, wspinaczek, trochę szalone w swoich działaniach, nie znoszą nudy. Nie dla nich samotne przesiadywanie w domowym zaciszu. Potrzebują towarzystwa innych kotów, obecności człowieka. Raczej bezproblemowo tolerują obecność innych zwierząt w najbliższym otoczeniu i nie tylko innych kotów. Po prostu dobrze czują się w grupie. Mimo takiego usposobienia, o czym nie wszyscy właściciele wiedzą, „leśne koty" również potrzebują odrobiny spokoju, zwłaszcza w czasie jedzenia. Celebrują każdy swój posiłek w odosobnieniu, ale później ponownie wracają do towarzyskiego trybu życia.
Wszystkie te koty doskonale sprawdzają się jako koty rodzinne. W stosunku do domowników są zazwyczaj łagodne, bardzo lojalne. Mimo, że mają „dziki wygląd", to są w pełni przewidywalne, wylewne w okazywaniu uczuć domownikom. To pieszczochy, lubiące znajdować się w centrum wagi. „Koty leśne", do których zaliczamy maine coony, ragdolle, norweskie i syberyjskie - poleca się rodzinom z dziećmi. Są delikatne, cierpliwe i bardzo tolerancyjne wobec dzieci, chętnie uczestniczą z nimi we wszelkich zabawach. Wiele z tych kotów wykazuje pewne zachowania, które przypisujemy raczej psom. Kiedy opiekun wraca do domu, jego „leśny kot" już stoi przy drzwiach lub biegnie mu na powitanie z drugiego końca domu. Jeśli jest kotem wychodzącym, to potrafi wychodzić na spotkanie swojemu panu o określonej godzinie, gdy ten wraca z pracy lub ze szkoły. Zawsze wita się bardzo wylewnie, miauczy i ociera się o nogi. Potem podąża za swoim opiekunem krok w krok, ciesząc się z jego towarzystwa. Podobne rytuały powitalne, może trochę mniej wyraziste, spotyka się u kotów orientalnych.